هدآپ (HUD) یکی از آپشن های جذاب است که به راننده این امکان را می دهد تا حین رانندگی بدون نگاه کردن به صفحه کیلومتر، اطلاعاتی که برای رانندگی بسیار پراهمیت است را در اختیار داشته باشد.
در برخی از خودروها برای جلوگیری از پرت شدن حواس راننده از یک پروژکتور کوچک استفاده می شود که تصویری را بر شیشه جلو (Windshield) تشکیل می دهد و اطلاعات مفیدی را در اختیار راننده قرار می دهد. نمایش این اطلاعات بر شیشه جلو موجب می شود راننده برای دانستن برخی از اطلاعات مهم، نیازی به نگاه کردن به صفحه کیلومتر خودرو نداشته باشد و در همان حال که به جاده نگاه می کند این اطلاعات را هم ببیند.
در دهه ۵۰ میلادی برای اولین بار از این تکنولوژی در هواپیماهای جنگنده استفاده شد. علت به کارگیری این سیستم نشان دادن ارتفاع پرواز، سرعت پرواز و سیستم هدف گیری به خلبان بود. خلبان با دیدن این اطلاعات بر شیشه روبهروی خود می توانست سریع تر و همچنین دقیق تر عمل کند.
برای اولین بار خودروساز معروف آمریکایی، جنرال موتورز (General Motors)، در سال ۱۹۸۸ از این سیستم در صنعت خودروسازی استفاده کرد.
نسخه های ابتدایی هدآپ فقط سرعت خودرو را در راستای دید راننده قرار می داد، اما به مرور زمان این تکنولوژی پیشرفت کرد و اطلاعات بیش تری مانند فاصله با خودروی جلویی، گیج سوخت، مسیریابی و… را در اختیار راننده قرار داد. شرکت های ب ام و (BMW) و سیتروئن (Citroen) از پیشگامان به کارگیری این تکنولوژی در اروپا بودند.
داشتن اطلاعات از طریق هدآپ هنگام رانندگی موجب می شود برای اطلاع از آن ها تغییری در زاویه دید ما نسبت به جاده صورت نگیرد، همین قضیه باعث می شود توجه راننده کاملاً بر مسیر باشد.
از این سیستم بیش تر در خودروهای لوکس و گران قیمت استفاده می شود، اما شما می توانید با تهیه هدآپ های افترمارکت و نصب آن بر روی خودروی خود از این آپشن بهره ببرید. البته هدآپ های افترمارکت اطلاعات محدودتری را در اختیار شما قرار می دهند.
تصویر هدآپ چگونه بر شیشه جلو نمایش داده می شود؟
برای نمایش تصویر بر شیشه جلو باید از تکنولوژی خاصی استفاده کرد. برخی از خودروسازها در شیشه جلو از فسفر شفاف استفاده می کنند. با تابش الگوهای مختلفی از نور یا لیزر به این شیشه ها (شیشه های فسفردار) می توان تصاویر مختلفی را نمایان کرد و در صورت حذف تابش لیزر بخشی از شیشه جلو، که حاوی فسفر است، مانند یک شیشه معمولی عمل می کند و هیچ اثری از فسفر شفاف در آن دیده نمی شود.
تصویری که قرار است نمایش داده شود، توسط یک پروژکتور، که درون داشبورد تعبیه شده است، تولید می شود و به واسطه تعدادی آینه بر روی شیشه جلو انداخته می شود.
در اکثر خودروهایی که دارای این آپشن هستند، می توان محل قرارگیری تصویر هدآپ را با توجه به خواسته راننده تنظیم کرد، این ویژگی به رانندگان مختلف امکان می داد تا متناسب با قد و موقعیت صندلی خود محل قرارگیری تصویر را مشخص کنند.
با پیشرفته شدن این سیستم امکاناتی مانند راهنمای GPS و مسیریاب، میزان سوخت موجود، هشدارهای امنیتی، هشدار رادار نقطه کور (Blind-Spot Collision Warning)، رادار بین خطوط (Lane Keeping Assist)، اطلاعات موسیقی در حال پخش (Media Info)، اتصال به نرم افزارهای تلفن همراه و… به آن اضافه شد.
تغییرات به وجودآمده در ایمنی خودرو که در اثر به کارگیری هدآپ پیشرفته حاصل شده است:
- در صورت مه آلود بودن جاده که دید راننده بسیار ضعیف می شود، سیستم رادار بین خطوط (Lane Keeping Assist) لاین های جاده را در نمایشگر هدآپ نمایش می دهد و راننده از این طریق می تواند خودرو را در مسیر درست براند.
- در شرایط جوی نامساعد که راننده دید مناسبی از اطراف ندارد، رادارها موانع و خودروهایی که در نزدیکی قرار دارند را تشخیص می دهند و با استفاده از GPS مسیر درست رانندگی، فاصله اشیای خطرآفرین تا خودرو و همچنین میزان چرخش فرمان برای جلوگیری از برخورد با اشیای دیگر را در نمایشگر هدآپ نمایش می دهد و راننده با استفاده از آن می تواند به رانندگی خود ادامه دهد.
مقایسه سیستم HUD با HDD
در هنگام استفاده از نمایشگر HUD، نیازی به پایین آوردن سر نیست. برعکس نگاه به نمایشگر HDD به پایین آوردن سر احتیاج دارد. همین تفاوت، باعث شده هداپ دیسپلی اطمینان، کارایی و محبوبیت بیشتری نزد رانندگان پیدا کند.
هدآپ دیسپلی با بازتاب نور و لیزر، اطلاعات را روی صفحه (شیشه) به نمایش میگذارد، ولی نمایشگر هدداون (پشت فرمان) میتواند صفحه آنالوگ یا دیجیتالی باشد. از طریق HUD، اطلاعات مربوط به خودرو مثل سرعت به طور پیوسته پیش روی راننده است. بنابراین راننده کنترل بیشتری روی این پارامتر مهم دارد.
در مقایسه با HDD، هداپ دیسپلی میتواند در شرایط دید کم، درک بهتری از فضای پیرامون را در اختیار راننده قرار دهد. به لطف نمایش قابلیتهایی مثل تشخیص زودهنگام موانع در جاده، راننده میتواند واکنش سریع و مناسبی در برابر رویدادهای مختلف از خود نشان دهد.
برتری HUD به HDD باعث شده خودروهای مجهز به این فناوری قیمت بیشتری نسبت به ماشینهای معمولی پیدا کنند. البته با وجود مزایای متعدد، توصیه میشود در هنگام خرید خودرو به وجود این آپشن در لیست امکانات و تجهیزات ایمنی و رفاهی توجه کنید.
پیشرفت هدآپ دیسپلی
واضح است که همانند هر فناوری دیگر، هداپ دیسپلی نیز با گذشت زمان دستخوش تغییرات بسیاری شده و ارتقا یافته است. مهمترین پیشرفتهای این فناوری شامل موارد ذیل میشوند.
- تغییر نحوه نمایش اطلاعات با توجه به نور محیط
- افزایش روشنایی و کیفیت تصاویر در طول روز یا شب
- قابلیت نمایش اطلاعات مربوط به سنسورها و رادارهای مختلف
- قابلیت نمایش AR یا واقعیت افزوده
- اتصال به سیستم اطلاعات سرگرمی و نمایش جزئیاتی مثل موسیقی در حال پخش و غیره
- اتصال به گوشی هوشمند و نمایش اطلاعاتی همچون پیامک دریافتشده و غیره
مزایای سیستم هداپ دیسپلی
سیستم هداپ دیسپلی (HUD) مزایای متعددی دارد که در بخشهای قبلی بارها به آنها اشاره شده است. این نمایشگر، تمرکز راننده روی جاده را افزایش میدهد، البته به شرطی که اطلاعات کافی و نه بیش از حد موردنیاز پیش روی وی قرار گیرد.
از دیگر مزایای هدآپ دیسپلی میتوان به نمایش هشدارهای مختلف اشاره کرد. به عنوان مثال در صورت فعال بودن سیستم کنترل حرکت بین خطوط، وضعیت جاده بهطور گرافیکی روی شیشه به نمایش درمیآید و راننده، احتیاط بیشتری در هدایت خودرو به خرج میدهد.
سیستم HUD با افزودن نشانگرها و علامتهای قابل مشاهده در جاده، تجربه رانندگی پویا، ایمن و البته هیجانانگیزی را برای راننده فراهم میآورد. این سیستم به علت پشتیبانی از نمایش اطلاعات مسیریابی، خیال راننده را از بابت سفر در جادههای ناشناخته آسوده میسازد و فشار روانی ناشی از ناآگاهی نسبت به محیط پیرامون را کاهش میدهد.
معایب سیستم هداپ دیسپلی
تمام فناوریها دارای مزایا و معایب خاص خود هستند. هدآپ دیسپلی نیز عاری از ایراد نیست. به عنوان مهمترین ایراد، شلوغی اطلاعات روی شیشه ممکن است دید راننده را مختل کند و موجب حواسپرتی شود. سیستمهای پیشرفته قادر به نمایش اطلاعاتی مثل پیامک ارسالشده روی گوشی هوشمند هستند که بدون شک توجه راننده را به خود جلب میکنند.
از دیگر معایب HUD میتوان به تاثیر آن روی قیمت خودرو کارکرده اشاره کرد. واضح است که خودروهای صفر مجهز به این آپشن قیمت بیشتری نسبت به ماشینهایی دارند که فاقد نمایشگر هدآپ هستند.
استفاده از هداپ دیسپلی هرچند برای جوانان ساده و هیجانانگیز است، اما اکثر رانندگان سالمند تمایل چندانی به کاربرد این سیستم ندارند. به علاوه، در صورتی که شیشه جلوی خودرو به هر دلیلی ترک بردارد یا بشکند، امکان استفاده موثر از نمایشگر HUD نیست.
